September 2013
Klik op de afbeelding voor het complete digitale nummer (pdf bestand) 

De cruciale periode in de vaderlandse geschiedenis is de onvoorstelbare uitbarsting van ondernemingslust eind 16de, eerste helft 17de eeuw. In economische, maar zeker ook in culturele zin ontstegen de kustgewesten met adembenemende ideeënrijkdom en productie elke concurrentie. Het blijft een verbijsterende prestatie, in de eerste plaats van de gewesten Holland en Zeeland, maar kort daarachter Friesland.

 

 

Die rol van Friesland is gedurende de eeuwen erna wat in de vergetelheid geraakt, tot de Amerikaanse historicus Jan de Vries de feiten op een rij zette: al in loop van de 16de eeuw waren in de Friese landbouw productie en specialisatie sterk gestegen. In 1650 produceerde de Friese boer twee keer zoveel als zijn voorvader in 1500 en bracht hij vier keer zoveel naar de markt. Daarenboven had in Friesland een spectaculaire groei plaatsgevonden in vervening, vrachtvervoer en handel over zee. Cultuurhistoricus Johan Huizinga plaatste Friesland hoog op de ladder van vooroplopende gewesten, volgens hem vooral vanwege de aanwezigheid van het stadhouderlijk hof.

Op 13 september opent de koningin het nieuwe Fries Museum, dat de komende twee jaar sterk focust op "onze" Gouden Eeuw. Dat was voor ons aanleiding een bijzondere special van Fryslân samen te stellen, méér dan dubbeldik. Gastredacteuren Yme Kuiper (RUG), Hanno Brand (Fryske Akademy) en Frank van der Velden (Fries Museum) brachten, samen met onze 'eigen' redacteuren Marijke de Boer, Jeanine Otten, Meindert Seffinga en Siebrand Krul, de beste auteurs bijeen om allerlei facetten van onze Gouden Eeuw te belichten. Het Fries Genootschap en de Kingma Stichting maken deze bijzondere uitgave (wordt zeker een bewaaruitgave) mogelijk. 

Fryslân-Gouden Eeuw met bijdragen van: Yme Kuiper, Hans Goedkoop, Hotso Spanninga, Ruud Spruit, Joop W. Koopmans, Rudi Ekkart, Goffe Jensma, Arjen Dijkstra, Wiebe Bergsma, Mirjam de Baar, Piet Bakker, Marlies Stoter, Peter Karstkarel, Philippus Breuker, Harm Nijboer, Meindert Schroor, Femme Gaastra, Doeke Sijens, Hans Koppen, Hanno Brand en Kees Kuiken.