21ste jaargang, nr 5, september/oktober 2015
Klik op de afbeelding voor het complete digitale nummer (pdf bestand)  

Tussen april en augustus 1915 trok de Duitse bezetter van België een 350 kilometer lange draadversperring, onder 2.000 Volt spanning, langs de grens met Nederland. Deze 'Doodendraad' is uit ons geheugen verdwenen. 'Den draad' heeft echter ook Friese levens gekost; daarover in deze Fryslân een schrijnend verslag van Kees Bangma.
Geen moment van verveling in het leven van Rintsje Sybesma. Deze veearts speelde een prominente rol in de Friese beweging. Doeke Sijens beschrijft hem als een romanticus, een intellectueel wiens Friese passie zijn politieke kompas in de oorlog in het ongerede bracht.
Adam Westerman stond begin 17de eeuw op de kansel in Workum. Hij schreef (Groote) Christelycke Zee-vaert, één van de meest gelezen Friese publicaties uit de 17de eeuw. Over hem gaat het artikel van zijn verre opvolger als predikant, Jan Dirk Wassenaar. En Aly van der Mark over het treurige einde van de universiteitshortus Franeker.

(21ste jaargang, nr.4, juli/augustus 2015)
Klik op de afbeelding voor het complete digitale nummer (pdf bestand)

Op 20 juni 1789 begint de Franse Revolutie die voor heel Europa, en dus ook Friesland, grote gevolgen zal hebben. Uiteindelijk blijken samenleving en overheden schoksgewijs een nieuw tijdperk ingecatapulteerd te zijn, maar ondertussen waren er de verschrikkingen van de napoleontische oorlogen die Europa in doffe armoede stortten. Friesland krijgt daar zijn deel van, en ontkomt evenmin aan de conscriptie, de dienstplicht.

Lees meer...

(21ste jaargang, nr.3, mei/juni 2015)
Klik op de afbeelding voor het complete digitale nummer (pdf bestand)

Het is 250 jaar geleden dat Maria Louise, landgravin van Hessen-Kassel (1688-1765), in Leeuwarden overleed. Na haar huwelijk met Johan Willem Friso, de Prins van Oranje, mocht zij zich Prinses van Oranje noemen. Maria Louise, sinds de 19de eeuw liefkozend herinnerd als Marijke Meu, was al jong weduwe; haar man verdronk in 1711 in het Hollandsch Diep. Hun enige zoon werd in 1747 onder de naam Willem IV erfstadhouder in alle gewesten van de Republiek der Verenigde Nederlanden.

Lees meer...

(21ste jaargang, nr.2, maart/april 2015)
Klik op de afbeelding voor het complete digitale nummer (pdf bestand)

De oudste films die in Friesland zijn gemaakt, dateren uit de jaren tien van de vorige eeuw. Het zijn losse pareltjes en schrille contrasten met de stroom technisch perfecte digitale beelden van tegenwoordig. Het bewaren, conserveren en ontsluiten is een mooie taak van het Fries Film Archief. Enthousiastelingen uit het Fries Film Circuit stonden in de jaren tachtig aan de basis van het FFA met het beschrijven van wat aan films de moeite van het bewaren waard was.

Lees meer...

(21ste jaargang, nr.1, januari/februari 2015)
Klik op de afbeelding voor het complete digitale nummer (pdf bestand)

Hendrik Straat: om de zoveel jaar staat hij weer eventjes in de belangstelling en het is onveranderlijk omdat hij de chirurg was die in 1954 de Siamese tweeling Tjitske en Folkje uit Mûnein succesvol scheidde. De operatiekamer was vol met filmmakers en heet vanwege hun lampen. Dat was nog het lastigste van de ingreep, zo vertelde de dokter de massaal toegestroomde pers. Straat bleef er onbewogen onder. Hij hield afstand en bleef deftig en formalistisch, wellicht een instrument om afstand te houden tot zijn patiënten.

Lees meer...