(20ste jierong, nr.3, maaie/juny 2014)
Klik op de ôfbylding foar it folsleine digitale nûmer (pdf bestân)

It is in mearke dat Marijke Muoi as earste yn Fryslân ierappels iet, yn 1742. Wol wie dat in tûke reklameset: as ien fan foarstlik bloed dizze nuvere knol iet, moast se wol feilich wêze. Yn werklikheid waarden ierappels al desennia foar Marijke Muoi iten; it wie relatyf goedkeap folksiten, dat net folle easken oan grûn en klimaat stelde. Sûnt ûndergie dizze teelt in soad hichte- en djiptepunten oant se him benammen yn de Fryske klaaistreek ûntwikkele ta in ekonomyske faktor fan formaat.

Lês mear...

 

(20ste jiergong, nr.2, maart/april 2014)
Klik op de ôfbylding foar it folsleine digitale nûmer (pdf bestân)

Fryslân hâldt fan toaniel: hast elk doarp hat syn eigen selskip, fan Achlum oant Ysbrechtum. Jobbegea telt sels fjouwer. De measte spylje yn it Frysk. Mar leafst 138 selskippen binne oansletten by de Stichting Amateurtoaniel Fryslân dy't opliedingen biedt en wedstriden hâldt om de kwaliteit te ferbetterjen. Dy Frysktalige toanielkultuer begûn om 1860 hinne doe't yn Koarnjum de earste toanielferiening oprjochte waard. Al aktyf sûnt de ein fan de 19de iuw binne de selskippen Halbertsma út Wergea, Tesselschade út Hurdegaryp en Rjucht en Sljucht fan De Tynje. Nei de Twadde Wrâldoarloch wurdt de kym lein foar in profesjoneel teaterselskip en yn 1965 ûntstiet de foarrinner fan Tryater, it âldste beropstoanielselskip yn Nederlân. Takom jier fiert Tryater it gouden jubileum.

Lês mear...

(20ste jiergong, nr.1, jannewaris/febrewaris 2014)
Klik op de ôfbylding foar it folsleine digitale nûmer (pdf bestân)

Yn Europa is in enoarme stream betinkingen oan de Earste Wrâldoarloch op gong kommen. Yn Nederlân, en hielendal by ús yn Fryslân, is dat in stik minder. De 'Grutte Oarloch' is hjir yn it ferjitboek rekke. Slimmer noch: de measte Friezen witte inkeld de namme fan Mata Hari te neamen as it om '1914-1918' giet. Mefrou Margaretha Zelle hat yn Parys lykwols net it minste idee hân fan wat him yn har berteprovinsje ôfspile. De belangrykste Fries út dy perioade is de Ljouwerter Folkert Posthuma, yn hast de hiele oarloch minister fan Landbouw, Handel en Nijverheid. 

Lês mear...

(19ste jiergong, nr.6, novimber/desimber 2013)
Klik op de ôfbylding foar it folsleine digitale nûmer (pdf bestân)
 

Dit en de kommende twa jier wurdt in soad omtinken bestege oan "200 jier keninkryk". "1813" is in belangryk jier yn ús skiednis. It jildt as in nije start op de púnheapen fan de Frânske Tiid. Feitlik betinke we twa iuwen Oranje op de troan en, min ofte mear, twa iuwen desintraal bestjoerde naasjesteat as refleks op de gaos dy't de âlde Republyk der mei har gewestlik spul en gedoch fan makke hie. Dizze fêstbakte swartwyt-tsjinstelling bepaalt de feestlikheid fan no. Fraach is oft dy hosannah terjochte is, oft we ús net tefolle liede litte troch it byld dat achterôf ûntstien is. Komt dat wol oerien mei de histoaryske werklikheid? En, wat ús oangiet: die doedestiids 'de Fryske skiednis' net mear mei om de takomst foarm te jaan? Hie se ôfdien as ynspiraasjeboarne? Of spannen de frisisten har yn om de gewestlike eigenheid mear folume en heroyk te jaan, as ekstra argumint tsjin it fuortjaan fan de soevereiniteit oan "Den Haag"?

 

Lês mear...

Septimber 2013
Klik op de ôfbylding foar it folsleine digitale nûmer (pdf bestân)

De krúsjale perioade yn ús skiednis is de ûnfoarstelbere útbarsting fan ûndernimmingssin ein 16de, earste helte 17de iuw. Yn ekonomyske, mar ek yn kulturele sin kamen de kustgewesten mei in soad ideeën en produksje, oare konkurrinten achterlittend. It bliuwt in bysûndere prestaasje, yn it foarste plak fan de gewesten Hollân en Seelân, mar flak dêrachter Fryslân.

 

 

Lês mear...